نقش اردبیل در مبارزات دوره مشروطیت

اردبیل بعد از آن دوران در نهصت مشروطیت نیز دستخوش بسیاری از حملات از لحاظ فر هنگی ،سیاسی و اجتماعی قرار گرفت و بزرگان این شهر همصدا با سایر مردم کشور برای پیروزی در این مبارزه اقدامات موثری از جمله با تشکیل انجمن های ولایتی مختلف انجام دادند. در این دوره از نخستین شهید مشروطیت اردبیل میرزا حسین امامزاده را می توان نام برد.

ضروری است به نقش عشایر غیور این خطه در اعتلای کشور و مبارزات آنها در مقابل ترکان عثما نی و بیگانگان روسی در عصر مشرو طه نیز اشاره کرد. ایل شا هسون که نقش عمد ه ای در این مبارزات داشته اند، در جنگ با روسها حماسه هایی را خلق کردند که زبانزد است، این جنگ که در اواخر 1330قمری آغاز شد غیور مردان شا هسون شش ماه به صورت چریکی در مقابل  3هزار سرباز روس صف آرایی کردند طوریکه آن همه سلاح و توپ سنگین روسها کاری از ییش نبرد و هر حرکت آنها با عملیات خاصی که از سوی این ایل انجام می گرفت مسدود و سرانجام روسها مغلوب این جنگ شناخته شد و منطقه را ترک کردند.

اردبیل و انقلاب اسلامی

مردم اردبیل همانند سایر مردم کشور عزیزمان همزمان با شکل گیری انقلاب اسلامی به ندای رهبر انقلاب امام (ره) لبیک گفته و با تقدیم 47شهید والا مقام در این پیروزی و حاکمیت جمهوری اسلامی ایران نیز ایفای نقش کردند.

درآن دوران مردم اردبیل به رهبری روحانیون مبارزی چون آیت الله مسائلی و آیت الله مروج امام جمعه فقید اردبیل دست به تظا هرات مختلفی علیه رزیم ستمشاهی می کنند.

شهید ایوب معادی ، شهید اصغر مرادی ، شهید شیر او غلان شریعت و شهید رسول خلیل آبادی از جمله مبارزان آن دوران و از فرزندان این شهر می باشند که در حین تحصیل در شهرهای دیگر مسئولیت سازماندهی بیشتر تظا هرات بر ضد حکومت پهلوی را بر عهده داشتند و در جریان یکی از این راهپیمایها ی اعترض آمیز شربت شهادت را نوشیدند.

شهید بهروز یحیوی نیز به عنوان نخستین شهید دانشجو در اردبیل می باشند که نقش عمد ه ای در شکل گیری انقلاب اسلامی در کنار سایر شهدا و مردم مبارز و مذهبی این شهر داشته اند. به گفته مردم انقلابی نهم شهریور ماه سال در جریان تشییع پیکر او در سال57 تظا هرات گسترده ای در گوشه و کنار این شهر بر پا می شود که به یاد ماندنی ترین لحظه های انقلاب مردم اردبیل ا ست طوریکه رزیم برای مقابله با آن از تانک ها و زره پوش های ارتش استفاده می کند و بیش از 50 نفر از مردم اردبیل در این جریان مجروح می شوند.

حرکت سیل وار مردم در شهر های دیگر اردبیل چون مشگین شهر خلخال و دشت مغان در مبارزه با رزیم طاغوت نیز قابل تقدیر است که حتی در روستاهای کوچکی چون نیارق واقع در شهر نمین تظاهرات اعتراض آمیز بر علیه حکومت استبدادی روی می دهد و 18نفر از اهالی این روستا که دو نفر ازآنها زن هستند مجروح و شهید می شوند.

شهید داور یسری (سردار سبلان

نقش مردم اردبیل و دفاع مقدس(

زمانی که جنگ تحمیلی در سال 1359 آغاز شد منطقه اردبیل نیز به جهت رسالت تاریخی خود در دفاع از مرز های کشور به مبارزه با متجاوزگران بر خاست و مردم این منطقه ازکوچک به بزرگ سهم خود را در دفاع مقدس ادا کردند.

شهر اردبیل درآن دوران با آنکه یکی از شهر ستانهای استان آذربایجان شرقی بود ولی میزان مشارکت و حضور مردم آن در جبهه های نبرد حق علیه باطل با استانهای هم تراز خود ش برابری می کند.در نخستین روزهای شروع جنگ تحمیلی جوانان غیور این خطه اقدام به تشکیل اولین گرو ههای مقاومت کردند و به دلیل نبود محلی خاص برای سازماندهی نیروهای مردمی جوانان و نوجوانان این شهر در قالب گرو ههای فدائیان اسلام در خرمشهر حضور یافتند و از آنجا درخط مقدم جبهه ها حضور یافتند.

عضویت در ستاد جنگهای نا منظم و جنگیدن در کنار سردار شهید دکتر مصطفی چمران بخش دیگری از حضور پر شور مردم این خطه در اوایل دوران دفاع مقدس می باشد.

به دنبال تداوم تجاوز مزدوران عراقی به میهن اسلامی رزمندگان اردبیلی در قالب گروههای ویژه به لشگر محمدرسول الله (ص) پیوستند و بعد برای حضور منسجم تر در جبهه ها با تشکیل تیپ مستقل عاشورا در استان آذربایجان شرقی در قالب گردانهای حضرت ابوالفضل (ع) و حضرت علی اصغر (ع) حماسه های بی نظیری در جبهه های حق علیه باطل آفریدند. زمانی که لشگر عاشورا به 3 تیپ تقسیم شد سردار شهید شاپور برزگر فرماند هی یکی از آنها را برعهده گرفت و همین تیپ در بسیاری از عملیاتها حضور فعال یافت.

اشتیاق حضور در جبهه ها توسط مردم اردبیل طوری بود که در سالهای 65 و 66 رزمندگان  منطقه اقدام به تاسیس تیپ مستقل دیگری با عنوان قائم (ع) کردند که نقش این تیپ در عملیاتهای کربلای 4و 5 بسیار اثر بخش بود.

عزیمت هنگ مرزی ژاندارمری اردبیل در نخستین روزهای نا آرامی در کردستان و استقرار اثر بخش این هنگ درآن مناطق و نیز حضورگردان زرهی از تیپ 40 پیاده ارتش جمهوری اسلامی ایران مستقر دراردبیل در مناطق عملیاتی چنانه ، میمک و دیگر مناطق عملیاتی از دیگر صحنه های به یاد ماندنی حضور پرشور مردم شهید پرور اردبیل می باشد

منطقه اردبیل در دوران 8 سال دفاع مقدس بیش از 30 فرمانده تقدیم اسلام و ایران کرده است که شهیدان، شهید نصرالله کریمی ،بنامعلی محمد زاده ، میر محمود بنی هاشم ، داور یسری ، ابوالفضل پیر زاده ، شاپور برزگر ، حسین گنجگاهی ، عمران همرنگ ، محمد رضا رحیمی ، فیض الله حامدی ، مرتضی فخر زاده ، عقیل عرش نشین ، عمران پستی ، رکابعلی نظرزاده ، رحیم واحدی ، سید جعفر خراسانی و میر علی یو سفی سادات از جمله این سردارن شهید می باشند

تقدیم 3هزارو 400 شهید والا مقام ، 8 هزار رو 950 جانباز و 705 نفر آزاده گواه صادق دیگری بر برگ زرین حماسه آفرینی مردم اردبیل است.

اعزام کم سن سالترین رزمنده هایی چون شهید مرحمت بالا زاده و پیرترین رزمنده جون دده کیشی قلیزاده نیز از عمق مشارکت خطه اردبیل در دفاع مقدس حکایت دارد.

در طول تاریخ اردبیل دو بار مورد هجوم هوایی و تجاوز هواپیما های دشمن قرار گرفته است که نخستین باردرسوم شهریور ماه سال1320 توسط هواپیما های روسی روی داد ولی بمبارانی صورت نگرفت و دومین بار 21 اسفند سال 1366 مورد بمباران هوایی دشمن قرار گرفت که در این حمله بیرحمانه به مناطق مسکونی شهر اردبیل بر اثر شلیک هشت راکت 17نفر از اهالی مجروح و 15نفر به فیض شهادت نایل آمدند.

در کنار حضور رزمندگان اردبیل در جبهه ها ی نبرد مردم انقلابی و ولایت مدار این منطقه نقش پشتیبانی از رزمندگان و جبهه ها ی جنگ را بر عهده داشتند.از جمله کمکهای مردم اردبیل به مناطق جنگی تاسیس و اداره ایستگاه صلواتی در باختران (کرمانشاه ) و دزفول ارسال مواد غذایی در قالب 90 کامیون و تعدای آمبولانس و چندین هزار دست پوشاک و دهها رأس دام می باشد.احداث حسینیه بزرگ شهید باکری در مقر لشگر 31 عاشورا در دزفول و ایجاد 3 فقره حمام عمومی برای رزمندگان در پادگان شهید باکری لشگر 31 عاشورا از دیگر اقدامات مردم میهن دوست اردبیلی در طول 8 سال دفاع مقدس است. همچنین در آن دوران 120 پایگاه مقاومت در 14 حوزه اردبیل فعالیت می کرد که اعزام نیرو به جبهه و تامین امنیت محلات و برگزاری مراسم های فرهنگی و مذهبی عمده وظایف آنها را تشکیل می دهد.

هم اکنون نیز حضور مردم این منطقه را که به شهر پارسایی و نیکویی و مقدس شهرت دارد، می توان در صحنه های مختلف این مرز و بوم شاهد شد و هنوز هم این خطه همانند کوه سبلان در برابر هر متجاوزگری محکم و پایدار ایستاده ومردمانش در کنار سایر مردم وطن دوست ایران اسلامی با تأثی از آرمانهای شهدا به داشتن کشوری آباد و توسعه یافته گام بر می دارند.

 یادمان باشد ایران بر سر چه خون هایی آرمیده و وظیفه ما در مقابل اینهمه جانفشانی ها و سلحشوریها چه می باشد. 

           

 

 

 



نوشته شده در تاريخ دوشنبه نهم آذر 1388 توسط خدیجه سلمانی